Distributiewagens voor efficiënte maaltijdbedeling

Voor het efficiënt rondbrengen van maaltijden zijn distributiewagens een onmisbare tool. Ze zorgen ervoor dat de maaltijden tijdig en op de juiste temperatuur opgediend worden, zonder af te doen aan de kwaliteit. Ze hebben hun onpersoonlijke en sfeerloze imago definitief afgeworpen met de komst van gepersonaliseerde, flexibele en ergonomische modellen. Zowel voor bedrijven als in de zorgsector kan u kiezen uit een ruim aanbod van modellen, elk met hun eigen specifieke kenmerken en toepassingen.

Bulk of dienblad?

Als instelling heeft u de keuze: de verschillende componenten serveren in schalen en bij de consument opscheppen op het bord, of de maaltijden op voorhand op een dienblad samenstellen en serveren. Voor beide mogelijkheden zijn er oplossingen op vlak van distributie. In bulk warm houden vergt minder vermogen dan geportioneerd op een dienblad. Bulk brengt een meer huiselijke maaltijdbeleving. Er kan meer à la minute en op maat worden geportioneerd. Een dienbladsysteem werkt sneller en efficiënter op het moment van serveren. Anderzijds vergt een 1-dienbladsysteem wel iets meer plaats.

Regenereren en warm houden

Contactwarmte

Bij contactwarmte staat het dienblad op een plaat die opgewarmd wordt. De warmte komt maar van één kant langs onderen en is hierdoor zeer goed te onder controle te houden. Het platensysteem kan je ook sturen zodat verschillende platen naast elkaar een andere temperatuur kunnen hebben. Het is bij sommige fabrikanten ook mogelijk om bepaalde platen uit te schakelen, waardoor niet nodeloos energie verbruikt wordt. Daarnaast zijn er ook distributiewagens die voorzien zijn van sensoren die meten wat de interne temperatuur van de plaat of omgeving is. Dit heeft als extra voordeel dat de kans dat er oververhit kan worden beperkt is, wat uitdroging voorkomt. Er zijn verschillende soorten verwarmingselementen, de meeste werken door middel van een ingebouwde weerstand of soms ook door verwarming met vloeistof (olie). Deze laatste werkt extra snel, waardoor die geschikt zou zijn voor grotere hoeveelheden. Daarnaast is er nog verwarming via inductie, maar deze techniek wordt weinig toegepast.

Hete lucht

Bij het regenereren met hete lucht gebeurt de verwarming gelijkmatig via geventileerde hete lucht die het volledige compartiment van de wagen vult. Bij zowel de verwarming van maaltijden via thermocontact als hete lucht wordt er gebruik gemaakt van een cloche of deksel. Zo wordt er een mini-oven of atmosfeer gecreëerd. Het is echter bijna onmogelijk om krokante producten onder deksel op een kwalitatieve manier te verwarmen. 

Koel houden

Compressorkoeling

In de meeste gevallen wordt er gekozen voor een compressorkoeling die door middel van geventileerde lucht het compartiment koelt. De koeling kan in de wagen geïntegreerd zijn of kan via een afzonderlijke unit worden ingeblazen. Sommige systemen beschikken over een statische of plaatverdamper of eutectische platen. Daarnaast is ook mogelijk om een statische actieve koeling te gebruiken. Dit kan als voordeel hebben dat de wagens makkelijker te reinigen zijn.

CO²-gekoeld

Bij deze manier van koelen wordt er vloeibare CO² geïnjecteerd in een cassette in het compartiment. Die is -79 °C en wordt omgezet in een vaste massa die vervolgens sublimeert naar gas. Vooraf koelen is dan niet meer nodig. Alle voedingsmiddelenmoeten wel goed afgedekt worden om uitdroging of vriesbrand te voorkomen. Bij een CO² koeling moeten wel de nodige veiligheidsvoorzieningen worden getroffen bij het afvullen van de wagens met dit gas.

Vloeibaar ijs

Een alternatief voor CO²-koeling is de techniek op basis van vloeibaar ijs. Aangezien er koelenergie opgewekt wordt door het smelten van het ijs op een temperatuur van -3 °C, is er absoluut geen risico dat het product te zwaar beschadigd raakt of bevriest. Ook kan er een zeer lange koelautonomie worden gerealiseerd.

Actieve koeling op accu

Met de nieuwe trend van broodbuffetwagens zijn er nu ook wagens die gekoeld worden op een accu koeling. Deze wagens worden vooral ingezet voor broodmaaltijden.

Passieve wagens

Ten slotte zijn er wagens zonder verwarmings-of koeltechnologie, de zogenaamde neutrale of passieve wagens. Zo'n wagens kunnen enkel op temperatuur houden. Ze worden gebruikt voor het transport van maaltijden bij kortere afstanden en korte leveringstijden.

Aantal compartimenten

De meeste distributiewagens hebben twee compartimenten: een warme en een koele kant. Een thermische scheidingswand moet de warmte- of koude overdracht minimaliseren. Er bestaan ook wagens waarvan de binnenruimte gekoeld wordt en waarbij enkel de warme componenten verwarmd worden, die afgedekt zijn met een geïsoleerde cloche. Koude en warme componenten kunnen hierdoor samen op het dienblad geplaatst worden. Deze techniek kan worden geoptimaliseerd door de herkenning van het blad met sensoren, dienbladherkenning bestaat enkel en alleen bij thermocontact.. Bij dienbladen met een uitsparing wordt er meteen aan de verpakking verwarmd, waardoor er ook minder energie verbruikt wordt.

Capaciteit

Er bestaan verschillende formaten van distributiewagens. Afhankelijk van de situatie en rekening houdend met de tijd die nodig is om te serveren, is het mogelijk om zo’n 30 tot 40 maaltijden per wagen te verdelen. De meest gebruikte capaciteiten hebben grootteordes van 16 tot en met 36 personen.

Tracking en controle

De meeste buffetwagens zijn voorzien van een touchscreen of een bedieningspaneel. Hiermee communiceert de wagen onder meer over de regeneratietijd en de temperaturen. De wagen wordt op voorhand geprogrammeerd, in samenspraak met de leverancier. Het menu is te laden met een kaart of is beveiligd, zodat dit niet zomaar door iedereen aangepast kan worden. Uiteraard is er wel de mogelijkheid om indien nodig de wagen handmatig te starten en te programmeren.

Gebruiksgemak

Bij de distributiewagens zijn een goede bereikbaarheid en een hoog rijcomfort voor de verdeler noodzakelijk. Daartoe kan de trolley voorzien zijn van volledig opengaande deuren, bij voorkeur aan beide zijden. Dubbel gelagerde wielen zorgen voor een optimaal rolcomfort en de zwenkwielen voor een gemakkelijke verplaatsing, ook in bochten en smalle doorgangen. Sommige modellen zijn zelfs voorzien van een gemotoriseerd centraal wiel, dat toelaat om de unit zonder kracht te manoeuvreren. Door de motorisatie van de distributiewagen kan die heel eenvoudig verplaatst worden. Een optionele centrale voetrem verhoogt de veiligheid tijdens het bedienen.

Shuttlesysteem

Met behulp van de “shuttle” (een frame) kunnen sommige distributiewagen met één handeling geladen worden door middel van het overschuiven van een frame met daarin de maaltijden. Een mooie tijdwinst ten opzichte van het handmatig overladen van weleer. De term “shuttle” wordt ook wel gebruikt wanneer techniek (koeling en/of verwarmen) van elkaar losgekoppeld worden. De shuttle wordt dan tegen een docking station gereden. Het docking station blijft ter plaatse en heeft de techniek aan boord.

Met dank aan Temp-rite, Jos Ten Berg